Πώς υπολογίζεται η διατομή καλωδίου
Σύμφωνα με το ΕΛΟΤ HD 384 (βασισμένο στο IEC 60364), η γραμμή πρέπει να ικανοποιεί τρία κριτήρια· ισχύει πάντα η μεγαλύτερη διατομή που προκύπτει:
- Ελάχιστη διατομή: 1,5 mm² χαλκού για κυκλώματα φωτισμού (συνήθως με ασφάλεια 10 A) και 2,5 mm² για πρίζες (16 A). Θερμοσίφωνας, κουζίνα και κλιματιστικά συνήθως παίρνουν δική τους γραμμή.
- Επιτρεπόμενο ρεύμα (Iz): το καλώδιο πρέπει να αντέχει μόνιμα το ονομαστικό ρεύμα της ασφάλειας (IEC 60364-5-52).
- Πτώση τάσης: ως εμπειρικός κανόνας έως 3 % για φωτισμό και 5 % για άλλες χρήσεις, ώστε οι συσκευές να λαμβάνουν σωστή τάση.
Παράδειγμα: θερμοσίφωνας 3.500 W στα 230 V, γραμμή 20 m
Ib = 3.500 ÷ 230 = 15,2 A, άρα ασφάλεια 16 A. Για 3 % πτώση τάσης αρκούν 1,98 mm², όμως με ασφάλεια 16 A και κύκλωμα συσκευής η ελάχιστη διατομή είναι 2,5 mm². Με 2,5 mm² η πτώση τάσης είναι 5,48 V, δηλαδή 2,38 %. Αποτέλεσμα: 2,5 mm² (περίπου 12 AWG).
Επιτρεπόμενο ρεύμα (χαλκός, PVC, 30 °C)
| Διατομή | ≈ AWG | Σε σωλήνα (B1) | Στον τοίχο (C) |
|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 14–16 | 17,5 A | 19,5 A |
| 2,5 mm² | 12–14 | 24 A | 27 A |
| 4 mm² | 10–12 | 32 A | 36 A |
| 6 mm² | 10 | 41 A | 46 A |
| 10 mm² | 8 | 57 A | 63 A |
| 16 mm² | 6 | 76 A | 85 A |
Τιμές κατά IEC 60364-5-52 για δύο φορτισμένους αγωγούς. Όταν πολλά καλώδια περνούν μαζί, υπάρχει θερμομόνωση ή υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος, το επιτρεπόμενο ρεύμα μειώνεται (συντελεστές διόρθωσης). Εργασίες στη μόνιμη εγκατάσταση πρέπει να γίνονται από αδειούχο ηλεκτρολόγο εγκαταστάτη.
Συχνές ερωτήσεις
Τι διατομή καλωδίου θέλει μια ασφάλεια 16 A;
Συνήθως 2,5 mm² χαλκού, που είναι και το σύνηθες για κυκλώματα πριζών στην Ελλάδα. Σε πολύ μακριές γραμμές μπορεί να χρειαστούν 4 mm² ώστε η πτώση τάσης να μείνει χαμηλή.
Ποια η διαφορά mm² και AWG;
Τα mm² είναι η διατομή του αγωγού κατά IEC και χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη. Το AWG είναι αμερικανική κλίμακα: όσο μικρότερος ο αριθμός, τόσο χοντρότερο το καλώδιο.
Αρκεί καλώδιο 1,5 mm² για πρίζες;
Στην Ελλάδα το 1,5 mm² χρησιμοποιείται για φωτισμό με ασφάλεια 10 A. Για πρίζες η συνήθης πρακτική είναι 2,5 mm² με ασφάλεια 16 A.