Jak dobrać wyłącznik nadprądowy
Należy obliczyć prąd obciążenia, wybrać najbliższy większy znormalizowany wyłącznik (PN-EN 60898-1) i sprawdzić, czy przewód wytrzyma jego prąd znamionowy: Ib ≤ In ≤ Iz.
Przykład: odbiornik 4000 W na 230 V
Ib = 4000 ÷ 230 = 17,4 A. Najbliższa większa wartość to 20 A (B20) z przewodem 2,5 mm² (24 A w rurce). Gdy przewód biegnie w ścianie z izolacją cieplną, bezpieczniej zastosować 4 mm². Odbiornik trójfazowy 11 kW na 400 V pobiera 11 000 ÷ (1,732 × 400) = 15,9 A na fazę i wystarczy mu 3 × B16, np. z przewodem 5x2,5 mm².
Charakterystyki B, C i D
| Charakterystyka | Wyzwalanie elektromagnetyczne | Zastosowanie |
|---|---|---|
| B | 3 do 5 × In | Obwody mieszkaniowe: gniazda, oświetlenie, grzałki, płyta indukcyjna |
| C | 5 do 10 × In | Silniki, klimatyzatory, pompy ciepła, odbiorniki z dużym prądem rozruchu |
| D | 10 do 20 × In | Silniki o ciężkim rozruchu, transformatory |
Typowo w mieszkaniu: B10 na oświetlenie (1,5 mm²), B16 na gniazda (2,5 mm²), płyta indukcyjna na 3×B16 lub 2×B20, osobne obwody dla pralki, zmywarki i piekarnika. Obowiązkowy jest też wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA (RCD). Montaż rozdzielnicy to zadanie dla elektryka z uprawnieniami SEP.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki bezpiecznik do bojlera lub piekarnika 4 kW?
Odbiornik 4000 W na 230 V pobiera ok. 17,4 A, więc stosuje się wyłącznik B20 z przewodem co najmniej 2,5 mm² (w izolacji cieplnej 4 mm²). Zawsze obowiązują dane producenta.
Czy mogę dać większy bezpiecznik, jeśli ciągle wybija?
Nie. Wyłącznik chroni przewód. Jeśli zadziała, obwód jest przeciążony albo uszkodzony – większa eska bez grubszego przewodu oznacza ryzyko pożaru.
Czy potrzebny jest wyłącznik różnicowoprądowy?
Tak. PN-HD 60364 wymaga ochrony wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA m.in. dla obwodów gniazd do 32 A; w praktyce montuje się go w każdej rozdzielnicy mieszkaniowej.